|
• Biały chleb na drożdżach
• Bośniacki somun
• Ciabatta
• Domowy chleb wiejski
• Domowy chleb na piwie
• La coppia Ferrarese
|
|
• Chleb chłopski
• Chleb ziemniaczany
• Chleb z orzechami
• Lepioszki
• Nan-e-Barbari
• Zwykły biały chleb
|
|
• Palianytsia
• Pita
• Chałka
• Pogacza pod saćem
• Pełnoziarnisty chleb wiejski
• Uzbeckie lepioszki “patir”
|
|
Chałka
Austria jest ojczyzną znakomitych piekarni, których sława sięga niejednokrotnie jeszcze cesarsko-królewskich czasów. Lokalni piekarze opanowali setki przepisów na chleb, rogaliki, bułki i bułeczki, nie żałując do swoich wypieków jajek, masła i rozmaitych dodatków, od rodzynek i wanilii po suszone owoce. Ta chałka jest jednym z typowych austriackich specjałów. Polecamy ją szczególnie do śniadania.
|
|
|
Składniki:
• 500 g mąki
• 380 ml letniego mleka
• 30 g świeżych drożdży
• 60 g cukru
• 1 torebka cukru waniliowego
• 60 g masła
• 3 żółtka
• 2 łyżki rumu
• otarta skórka z 1 cytryny
• sól
• garść rodzynek
• cukier-puder do posypania
|
|
Przygotowanie:
1. 1/3 objętości mleka podgrzać i rozpuścić w niej drożdże, dodać łyżeczkę cukru i cztery łyżki mąki. Na wierzchu posypać resztą mąki i pozostawić w cieple na około 20 minut, aby ciasto wyrosło.
2. Pozostałe mleko wymieszać z masłem, cukrem waniliowym, dwoma żółtkami, skórką z cytryny i szczyptą soli.
3. Rodzynki wrzucić do rumu i pozostawić na kilka minut, żeby napęczniały.
4. Mąkę wymieszaną z drożdżami i mlekiem połączyć z masą mleczno-jajeczną i zagnieść na gładkie ciasto. Jeśli ciasto zbytnio lepi się do ścianek miski, należy dodać jeszcze trochę mąki.
5. Dodać do ciasta rodzynki, przykryć ściereczką i odstawić na 20 minut, aby ciasto dalej wyrastało.
6. Ciasto rozdzielić na 4 części i uformować z każdej pasek o długości 40 cm. Paski powinny być pośrodku nieco grubsze, aby chałka uzyskała odpowiedni, wybrzuszony kształt.
7. Wszystkie paski zapleść w warkocz.
8. Chałkę ułożyć na blasze wyłożonej uprzednio papierem do pieczenia, ponownie przykryć ściereczką i odstawić, aby wyrastała jeszcze przez następne 20 minut.
9. W tym czasie piekarnik nagrzać do temperatury 180°C.
10. Pozostałe żółtko roztrzepać i posmarować nim chałkę, posypać cukrem-pudrem i wstawić do piekarnika na około 1 h. Upiec na złoty kolor.
|

Bosanski somun
Już sam wyraz „somun“ przywodzi na myśl zapach sarajewskich ulic, mahali i čaršiji. Sprzedawcy kuszą przechodniów gorącymi somunami, wyciągając z pudełek, spod zroszonego parą papieru, pachnące chlebki, smaczne tylko wtedy, gdy są gorące. Te chlebki z luźno zarobionego ciasta piecze się w bardzo wysokiej temperaturze, dzięki czemu mają "nadmuchany" kształt i pusty środek. Im somun jest bardziej "nadmuchany", tym lepszy. Somuny podaje się ze śmietaną z dwoma rodzajami sera: "kajmakiem" lub topą (roztopione masło ze śmietaną). Najlepiej jednak somuny smakują z ćevapčiciami i cebulą.
|
|
|
Składniki:
• 1 kg mąki
• 2 łyżki suszonych drożdży (2 opakowania lub 14 g)
• 1 łyżka soli
• 1 łyżeczka cukru
• 600 - 700 ml ciepłej wody
• czarnuszka do posypania
|
|
Przygotowanie:
1. W małym naczyniu wymieszać dwie łyżki drożdży z 200 ml letniej wody, dodać jedną łyżkę mąki i łyżeczkę cukru i pozostawić, aby drożdże się uaktywniły.
2. W odpowiednim naczyniu wymieszać mąkę i sól.
3. Przygotowany zakwas wmieszać do mąki i zagnieść ciasto, dodając 500 ml ciepłej, ale nie gorącej wody. Ciasto powinno być bardzo miękkie.
4. Odstawić ciasto do wyrośnięcia. Ciasto powinno wyrastać tak długo, aż podwoi swoją objętość. Następnie należy je zagnieść i zostawić, by dalej rosło.
5. Kiedy ciasto wyrośnie po raz drugi, należy je rozdzielić rękami umaczanymi w mące na 8 kul o takiej samej wielkości, przykryć czystą ściereczką i zostawić, aby kule jeszcze urosły.
6. Każdą kulę obtoczyć w mące i uformować cienki placek. Ciasta nie należy zanadto rozciągać, aby somuny nie wyszły zbyt cienkie. Przygotowane somuny umieścić na blasze wyłożonej uprzednio papierem do pieczenia.
7. Somuny posmarować wodą i posypać czarnuszką. Na wierzchu każdego somuna wyciąć nożem lub drewnianą szpatułką płytki, dekoracyjny wzór.
8. Somuny pieczemy najpierw w temperaturze 230°C, a kiedy nabiorą złocistej barwy, temperaturę należy zmniejszyć do 150°C i piec jeszcze przez około 10 - 15 minut.
|

Domowy chleb na piwie
Czechy słyną z doskonałego piwa i browarów, jakiż więc powinien być tradycyjny czeski chleb? Prezentujemy przepis na łatwy chleb, wzbogacony słuszną miarką szlachetnego, złocistego napoju. Choć piwo najlepiej smakuje, gdy jest dobrze schłodzone, to na potrzeby tego przepisu radzimy wyjąć piwo z lodówki przynajmniej godzinę wcześniej. Przepis zaleca nawet, by je lekko podgrzać, aby drożdże mogły lepiej wywiązać się ze swojego zadania.
|
|
|
Składniki:
• 1 kg gładkiej mąki
• 70 g świeżych drożdży
• 1 dl letniej wody
• 500 ml piwa
• 2 łyżeczki soli
• 2 łyżeczki kminku
• 2 łyżeczki octu oraz 0,5 dl letniej wody do posmarowania
|
|
Przygotowanie:
1. Mąkę wsypać do dużej miski.
2. Drożdże wkruszyć do letniej wody, wymieszać i dodać do mąki. Dodać lekko ogrzane piwo, sól i kminek. Szybko zagnieść.
3. Ciasto wyłożyć na posypaną mąką stolnicę i zagniatać tak długo, aż uzyskamy gładką kulę.
4. Następnie umieścić ciasto w posypanej mąką misce i pozostawić do wyrośnięcia na 1/2 h.
5. Blachę wyłożyć papierem do pieczenia. Z ciasta uformować bochenek i umieścić na blasze. Pozostawić, aby ciasto rosło jeszcze przez 1/2 h.
6. W tym czasie nagrzać piekarnik do 250°C .
7. W tak nagrzanym piekarniku chleb pieczemy przez 1/2 godziny. Następnie temperaturę należy zmniejszyć do 180°C i piec jeszcze przez 1 godzinę.
8. Podczas pieczenia chleb należy od czasu do czasu posmarować po wierzchu wodą z dodatkiem octu.
|

Chleb z orzechami
Słowa „chleb“ i „Francja“ kojarzą się natychmiast z paryską bagietką. Przed oczami wyrasta obraz wystających z koszy długich, cienkich, chrupiących paluchów. Niestety, prawdziwą bagietkę może upiec tylko piekarz – w domowych warunkach nigdy się to nie uda. Dlatego chcemy wam raczej zaproponować doskonały francuski chleb z orzechami, wyśmienity jako dodatek do wina, a także do serów lub owoców morza. Na potrzeby tego przepisu orzechy można wymieszać z rodzynkami albo wręcz zastąpić mieszanką różnych suszonych owoców.
|
|
|
Składniki:
• 400 g mąki
• 150 ml oleju orzechowego
• 100 ml wody
• 2 opakowania suszonych drożdży (14 g)
• 1 opakowanie proszku do pieczenia
• 250 g całych orzechów
• sól
• olej do posmarowania
|
|
Przygotowanie:
1. Orzechy obrać.
2. Suche składniki: mąkę, drożdże i proszek do pieczenia wrzucić do dużej miski i wymieszać.
3. Dodać olej orzechowy, wodę i szczyptę soli. Wszystkie składniki wymieszać. W razie potrzeby dodać nieco mąki, aby ciasto się nie lepiło.
4. Dodać obrane orzechy i powoli zagniatać ciasto.
5. Ciasto pozostawić do wyrośnięcia na około 3 h w ciepłym pomieszczeniu.
6. Wyrośnięty bochenek ostrożnie umieścić na natłuszczonej blasze i posmarować z wierzchu olejem.
7. Chleb wstawić do nienagrzanego piekarnika. Nastawić piekarnik na temperaturę 250° i piec około 30 - 40 minut.
|

Chleb chłopski
Ze względu na sposób przygotowania, rodzaj mąki, sposób wyrastania, temperaturę, czas pieczenia i zastosowane składniki w Niemczech wyróżnia się ponad 100 różnych rodzajów chleba. Chleb chłopski nazywany też wiejskim różni się od zwykłego chleba specjalnym sposobem przygotowania i dłuższym czasem pieczenia. Do pieczenia używa się zwykle drobno zmielonej mąki żytniej. Ten rodzaj chleba szczególnie dobrze smakuje z pikantnymi potrawami, np. z bawarską przekąską, na którą składają się kiełbasa, wędliny, ser i piwo.
|
|
|
Składniki:
Zakwas:
• 42 g (1 opakowanie) świeżych drożdży
• 1 l ciepłej wody
• 2 łyżki cukru
• 500 g mąki
Ciasto chlebowe:
• 1 kg białej mąki żytniej
• 500 g mąki na chleb chłopski
• 2 łyżki soli
• 1 łyżeczka cukru
|
|
Przygotowanie:
1. Dwa dni przed pieczeniem przygotować zakwas: drożdże pokruszyć do dużego naczynia, dodać 1l ciepłej wody i dwie łyżki cukru. Woda powinna mieć temperaturę nieco wyższą od temperatury ciała. Stopniowo dodawać mąkę i mieszać tak długo, aż uzyskamy całkowicie gładką, pozbawioną grudek masę. Przykryć ściereczką kuchenną i pozostawić na 24 h w temperaturze pokojowej. Po 24 godzinach ciasto należy dokładnie zagnieść, przykryć i pozostawić na kolejne 24 h. W ten sposób otrzymamy zakwas: lekko kwaśne ciasto gotowe do dalszego użytku.
2. W dużym naczyniu wymieszać mąkę żytnią, mąkę na chleb chłopski, sól i cukier. Przy pomocy dużej łyżki kuchennej wymieszać składniki z zakwasem i dodać dwie filiżanki ciepłej wody. Przez następne kilka minut ciasto można wyrabiać przy pomocy elektrycznego miksera. Dłużej zapewne mikser nie wytrzyma, ponieważ ciasto jest bardzo gęste.
3. Wyłożyć ciasto na posypaną mąką stolnicę i zagniatać obiema rękami. Jeśli ciasto jest zbyt twarde, należy dodać kilka łyżek wody. Ciasto dokładnie ugniatamy i ciągniemy przez około 15-20 minut.
4. Ciasto przełożyć do dużej misy, przykryć ścierką i odstawić na 1-2 h, aby wyrosło. Wyrośnięte ciasto powinno podwoić swoją objętość.
5. Wyrośnięte ciasto wyłożyć na posypaną mąką stolnicę i wyrabiać przez około 5 minut. Jest to ważne, ponieważ w tej fazie przygotowania uaktywnia się gluten. Z gotowego ciasta formujemy jeden lub dwa długie bochenki. Układamy je na płytkiej blasze i pozostawiamy, aby rosły jeszcze przez 1 h – ciasto jest gotowe, jeśli po delikatnym uciśnięciu palcem pozostaje niewielkie wgłębienie.
6. Piekarnik nagrzać do 220 °C. Jeśli z ciasta przygotowane zostały dwa bochenki, czas pieczenia powinien wynieść około 45 minut. Jeden duży bochenek należy piec 1,5 h. Nie należy się martwić, jeśli skórka chleba stanie się bardzo ciemna – zarówno skórka, jak i środek chleba będą smakować wybornie. Przed pokrojeniem chleb powinien całkowicie ostygnąć. Połowę chleba można zamrozić.
|

Biały chleb na drożdżach
Jest to przepis na jeden z licznych, tradycyjnych rodzajów greckiego chleba, jaki piecze się przede wszystkim na wsi. Upieczenie tego chleba w nowoczesnych, elektrycznych piekarnikach jest równie proste, jak w niegdysiejszych, tradycyjnych kamiennych piecach budowanych na wolnym powietrzu, jakie wciąż jeszcze można spotkać w wielu greckich wsiach. Piece chlebowe opalano polanami, które w miarę spalania tworzyły żar. Chleb przykrywano metalową pokrywą, na którą wysypywano rozżarzone węgle. W ten sposób chleb piekł się równomiernie zarówno z góry, jak i od spodu.
|
|
|
Składniki:
• 2 kg mąki pszennej
• 1 l letniej wody
• 50 g świeżych drożdży
• 1 łyżka soli
• 2 łyżki cukru (w zależności od smaku)
• 2 łyżki oliwy z oliwek
|
|
Przygotowanie:
1. Wieczorem w dniu poprzedzającym pieczenie przygotowujemy zakwas: pół kilograma mąki, cukier, drożdże i dwie szklanki letniej wody wymieszać do uzyskania gęstej masy i pozostawić na noc, by ciasto odpoczęło.
2. Następnego dnia rano wsypać mąkę do dużej misy i dodać sól. Na środku kopczyka wykonać dołek i umieścić w nim zakwas.
3. Zagniatać ciasto od środka na zewnątrz, tak aby zakwas stopniowo łączył się z mąką. Stale dolewać letnią wodę.
4. Ręce natłuścić oliwą i zagniatać ciasto tak długo, aż stanie się gładkie i sprężyste – ciasto nie powinno kleić się do rąk.
5. Przykryć i odstawić do wyrośnięcia. Prawidłowo wyrośnięte ciasto powinno podwoić swoją objętość. Następnie ponownie zagnieść ciasto i uformować z niego krągłe lub podłużne bochenki.
6. Gotowe bochenki umieścić na naoliwionej blasze i pozostawić, aby wyrastały jeszcze przez 1 h. Następnie przy pomocy małego kuchennego pędzla posmarować po wierzchu oliwą z oliwek i piec przez około 1 h w piekarniku nagrzanym do temperatury 180°C.
7. Aby sprawdzić, czy chleb jest upieczony, należy popukać w spód bochenka – upieczony chleb wydaje głuchy dźwięk.
|

Tradycyjny biały chleb
Typowy węgierski krajobraz to szerokie połacie urodzajnych pól z falującymi w łagodnym wietrze łanami złotej pszenicy. Nic więc dziwnego, że w węgierskiej kuchni panuje bogactwo przepisów na przeróżne potrawy mączne: od strudli po drobne ciasteczka i torty. Jednak w węgierskich domach tak na wsi, jak i w mieście króluje chleb. Najlepszy jest prawdziwy chleb z białej pszennej mąki, jak ten z podanego poniżej przepisu.
|
|
|
Składniki:
• 25 g drożdży
• 2 łyżeczki cukru
• 200 ml letniej wody
• 1 kg mąki
• 50 g soli
• letnia woda (w zależności od potrzeby, w miarę wchłaniania przez ciasto)
|
|
Przygotowanie:
1. W 1/3 objętości podgrzanego mleka rozpuścić drożdże, dodać łyżeczkę cukru i 4 łyżki mąki. Posypać resztą mąki, przykryć i pozostawić w cieple na około 20 minut, aby ciasto wyrosło.
2. Pozostałe mleko roztrzepać z masłem, cukrem waniliowym, dwoma żółtkami, skórką z cytryny i szczyptą soli.
3. Rodzynki namoczyć w rumie i odczekać kilka minut, aż napęcznieją.
4. Mąkę wymieszaną z drożdżami i mlekiem połączyć z masą mleczno-jajeczną i zagnieść razem na gładkie ciasto. Jeśli ciasto przykleja się zbytnio do ścianek miski, należy dodać jeszcze trochę mąki.
5. Do ciasta wrzucić rodzynki, przykryć ściereczką i pozostawić do wyrastania na następne 20 minut.
6. Ciasto rozdzielić na 4 części i z każdej z nich uformować pasek o długości 40 cm. Paski powinny być pośrodku nieco grubsze, aby chałka uzyskała charakterystyczny, wybrzuszony kształt.
7. Wszystkie paski zapleść w warkocz.
8. Chałkę ułożyć na blasze wyłożonej uprzednio papierem do pieczenia, ponownie przykryć ściereczką i pozostawić, aby rosła jeszcze przez następne 20 minut.
9. W tym czasie nagrzać piekarnik do temperatury 180°C.
10. Pozostałe żółtko roztrzepać i posmarować nim chałkę, posypać cukrem pudrem i piec około 1 h na złocisty kolor.
|

Nan-e-Barbari
Ten najbardziej chyba znany i popularny w Iranie gatunek chleba jest nieodłącznym elementem irańskiej kultury. Kawałek chleba "Barbari" z serem feta i filiżanką herbaty składa się na tradycyjne irańskie śniadanie. Złocista barwa i wyjątkowy aromat chleba Barbari to zasługa niewielkiej ilości sody oczyszczonej, którą po rozpuszczeniu w wodzie smaruje się chleb przed pieczeniem. W Iranie roztwór sody określa się nazwą „romal“. Dla potrzeb naszego przepisu użyliśmy określenia "glazura".
|
|
|
Składniki:
• 450 g białej mąki
• 350 ml wody
• 1 opakowanie suszonych drożdży (7 g)
• 1 łyżeczka proszku do pieczenia
• 1 łyżeczka soli
• mąka kukurydziana lub pełnoziarnista do posypania blachy
• mak lub sezam do posypania chleba (doskonały będzie również czarny sezam)
Glazura:
• 1 łyżeczka mąki
• 1 łyżeczka sody
|
|
Przygotowanie:
1. Jeśli używasz aparatu do pieczenia chleba, wrzuć do niego wszystkie składniki w kolejności podanej w instrukcji obsługi i przejdź od razu do punktu 6-ego. W przeciwnym razie zacznij przygotowanie od punktu 2-ego.
2. Drożdże rozpuścić w 100 ml ciepłej wody i odstawić na 3 minuty.
3. W misce wymieszać mąkę z proszkiem do pieczenia i solą.
4. Dodać rozpuszczone drożdże i zarobić ciasto.
5. Wyrabiać ciasto przez 15 minut względnie tak długo, aż uzyskamy jednolitą, gładką i sprężystą masę.
6. Ciasto podzielić na dwie części i nadać im kształt walca. Oba kawałki ciasta ułożyć w odpowiedniej odległości na blasze posypanej uprzednio mąką kukurydzianą lub pełnoziarnistą. Ciasto należy przykryć i pozostawić w cieple na około 1,5 h, aby wyrosło. Gotowe ciasto powinno podwoić swoją objętość.
7. W tym czasie wymieszać i zagotować składniki glazury. Przed użyciem glazura powinna nieco ostygnąć.
8. Przy pomocy pędzla posmarować ciasto glazurą.
9. Koniuszkami palców zamoczonymi w glazurze rozpłaszczyć ciasto.
10. Ciasto ponownie posmarować glazurą, posypać makiem lub sezamem. Odstawić na 45 minut, aby odpoczęło.
11. Nagrzać piekarnik do 190°C.
12. Piec przez 30 minut na złocisto-brązowy kolor.
|

Ferrarski par (la coppia Ferrarese)
Tradycja wypieku tego charakterystycznego chleba o zastrzeżonej nazwie sięga XII wieku, kiedy to pieczono go jeszcze w postaci małych bochenków, bez zdobień i splotów. Później zostały wprowadzone przestrzegane do dziś, ściśle określone standardy pieczenia tych niesfornych chlebków: podczas pieczenia ciasto nie może opaść, a chlebek musi mieć określoną masę. Dawniej każdy z chlebków musiał mieć nawet odciśniętą pieczęć piekarza, przez którego został upieczony. Kształt współczesnych chlebków związany jest podobno z karnawałem w 1536 roku. Legenda mówi, że podczas pewnej wieczerzy gospodarz postawił przed księciem Ferrary chlebki z charakterystycznymi różkami, jakby chcąc mu przypomnieć pewne zdarzenia z jego prywatnego życia.
|
|
|
Składniki:
Zakwas:
• 200 g mąki
• 1 łyżeczka oleju
• 1 łyżeczka miodu
• letnia woda
Ciasto:
• 1 kg gładkiej mąki typu »0«
• 350 ml wody
• 60 g smalcu wieprzowego
• 30 - 40 ml oliwy extra vergine
• 100 g zakwasu
• 1 łyżeczka soli
• 1 łyżeczka słodu jęczmiennego
|
|
Przygotowanie:
1. Zakwas przygotować 48 godzin wcześniej: wymieszać 200 g mąki z niewielką ilością letniej wody, łyżeczką oleju oraz łyżeczką miodu i zarobić gładkie, pozbawione grudek ciasto. Uformować kulę, włożyć do miski, przykryć wilgotną ściereczką i odstawić na 48 godzin. Po upływie tego czasu dodać parę łyżeczek letniej wody, ponownie zagnieść i przykryć ścierką. Zakwas powinno się odnawiać co tydzień.
2. Wszystkie składniki umieścić w obrotowej misce miksera i wyrabiać przez 15 – 20 minut.
3. Gotowe ciasto wyłożyć na stolnicę i podzielić na kule o średnicy około 5 cm. W Ferrarze do wałkowania ciasta i formowania chlebków używa się specjalnych wałków i przyborów. Jeśli natomiast ciasto formujemy ręcznie, każdą kulę należy rozwałkować dłonią na posypanej mąką stolnicy aż do uzyskania wałeczków o długości około 30 cm. Ciasto rozciągamy dłonią podobnie jak na strudel, ale jednocześnie nadajemy wałeczkom spiralny kształt. Następnie bierzemy cztery wałeczki i po dwa przeplatamy pośrodku, aby uzyskać charakterystyczny kształt chlebka La coppia Ferarese: cztery spiralnie zwinięte rożki, przeplecione w środku.
4. Uformowane chlebki ułożyć na drewnianej stolnicy, przykryć ścierką i zostawić na 1 – 1,5 h, aby wyrosły.
5. Piec w nagrzanym piekarniku, używając dolnej grzałki.
6. Po upieczeniu każdy chlebek powinien ważyć 80 - 250 g.
7. Upieczone chlebki można zamrażać.
|

Lepioszki
W Kazachstanie jada się dużo chleba, najczęściej w postaci niedużych bochenków lub bułek o charakterystycznym kształcie, które nazywane są "lepioszkami" lub "bulockami". Podczas świąt oraz dla specjalnych gości piecze się natomiast „baursaki“.
|
|
|
Składniki:
• 400 g mąki
• 15 g świeżych drożdży
• 125 ml wody
• 125 ml mleka
• sól
• 1 roztrzepane jajko do posmarowania
|
|
Przygotowanie:
1. Drożdże rozpuścić w letniej wodzie z dodatkiem mleka.
2. Mąkę i sól wymieszać w misce. Na środku kopczyka zrobić wgłębienie i wlać do niego rozpuszczone w mleku i wodzie drożdże.
3. Zarobić ciasto i zagniatać tak długo, aż uzyskamy miękką, gładką masę.
4. Ciasto podzielić na 4 małe części, przykryć i zostawić na 15 minut, aby odpoczęło.
5. Wyrośnięte chlebki uformować w taki sposób, aby krawędzie były grubsze, a środek cieńszy. W ten sposób uzyskamy widoczny na obrazku, charakterystyczny kształt lepioszek. Średnica lepioszek powinna wynosić około 15 cm. Przy pomocy widelca lub łyżki wykonać na wewnętrznej krawędzi ozdobne wzory.
6. Lepioszki posmarować rozkłóconym jajkiem i upiec w piekarniku w temperaturze 180o C. Dawniej lepioszki pieczono w taki sposób, że umieszczano je na patelni, którą następnie nakrywano drugą patelnią i zakopywano w rozżarzonych węglach.
|

Chlebek pita
Na Bliskim Wschodzie "pitę" podaje się praktycznie do wszystkiego. Można ją moczyć w sosach albo napełniać różnymi dodatkami tworząc swego rodzaju kanapki w kształcie kieszonek. W krajach Bliskiego Wschodu pitę piecze się oryginalnie w piecach kaflowych, w bardzo wysokiej temperaturze. W naszych warunkach jest to raczej niemożliwe, jednak poniższy przepis pozwala uzyskać rezultat bardzo zbliżony do oryginału pod warunkiem, że pitę będziemy piec na mocno rozgrzanej patelni.
|
|
|
Składniki:
• 400 g mąki
• 1 łyżka odtłuszczonego mleka w proszku
• 6 łyżek oleju
• 1 łyżka suszonych drożdży (7 g)
• 1-2 łyżeczki cukru
• 1/2 łyżeczki soli
• 350 ml wody
• olej lub inny tłuszcz do natłuszczenia patelni
|
|
Przygotowanie:
1. Drożdże wymieszać z kilkoma łyżkami letniej wody i dodać cukier.
2. W dużej misce wymieszać mąkę, mleko w proszku i sól.
3. Połączyć wszystkie składniki: do miski z mąką dodać rozpuszczone drożdże, olej oraz wodę i dobrze wymieszać. W zależności od wchłanialności mąki może być konieczne dodanie większej ilości wody lub dosypanie mąki. Szybko zarobić ciasto i rozdzielić na 18 kulek wielkości jajka.
4. Kule ciasta ułożyć na posypanej mąką stolnicy, przykryć i pozostawić na 15 – 30 minut, aby wyrosły. W tym czasie rozgrzać na kuchence patelnię o średnicy około 24 cm.
5. Jedną kulę ciasta rozwałkować i położyć na mocno rozgrzanej, natłuszczonej patelni. Piec tak długo, aż na powierzchni pojawią duże pęcherze.
6. Ciasto obrócić i piec jeszcze kilka minut na drugiej stronie.
7. Wyrównać powierzchnię pity przy pomocy łopatki.
8. Do czasu upieczenia pozostałych chlebków gotowe pity powinny być przechowywane w cieple. Dlatego należy je zawinąć w kuchenną ściereczkę lub włożyć do torby termicznej.
9. Upieczoną pitę można zamrozić.
|

Pogača pod saćem
Mięso, placki (tzw. pogacze) czy pity pieczone pod 'saćem' mają niezrównany smak. Sać to metalowa pokrywa w kształcie płytkiego dzwonu, która służy do przykrycia 'črepulji' - płytkiego, glinianego naczynia z dziurką pośrodku. Zanim do črepulji włożymy ciasto przygotowane na chleb, trzeba ją bardzo mocno rozgrzać. Gorącą črepulję podnosi się przy pomocy specjalnego haka. Następnie wkłada się do środka ciasto i przykrywa 'saćem'. Na sać sypie się gorący popiół i rozżarzone węgle. W ten sposób pogacza pieczona jest z obu stron: od spodu przez gorącą črepulję, a z góry przez rozżarzone węgle umieszczone na saću.
|
|
|
Składniki:
• 1 kg mąki
• 1 łyżeczka sody oczyszczonej
• 400-450 ml letniej wody
• 2 płaskie łyżeczki soli
• olej lub masło do smarowania blachy
|
|
Przygotowanie:
1. Mąkę przesiać, w kopczyku wykonać wgłębienie i wsypać do środka sodę oczyszczoną oraz sól. Dokładnie wymieszać.
2. Dodać letniej wody i zagnieść ciasto. Powinno być ono nieco twardsze, niż zwykle ciasto na chleb.
3. Na posypanej mąką stolnicy uformować ciasto na kształt placka. Następnie włożyć ciasto do uprzednio natłuszczonej 'črepulji' – należy przy tym uważać, aby się nie poparzyć.
4. Naczynie z ciastem przykryć 'saćem' (pokrywą), na wierzch nasypać popiół i rozżarzone węgle. Piec 25 - 30 minut.
5. Po zakończeniu pieczenia ostrożnie usunąć 'sać' i skropić pogaczę niewielką ilością zimnej wody. Ten zabieg nazywa się "umyciem" pogaczy. Na końcu pogaczę należy zawinąć w czystą ścierkę.
|

Chleb ziemniaczany
Ten rodzaj chleba jest charakterystyczny przede wszystkim dla centralnej i zachodniej części Rumunii. Dawniej pieczono go raz w tygodniu w piecach kaflowych. Dziś chleb ten piecze się przeważnie w piekarnikach, jednak wciąż jeszcze znajdziemy w Rumunii wsie, gdzie można kupić u chłopów tradycyjne placki ziemniaczanego chleba: wielkie, okrągłe, chrupiące, przepyszne.
|
|
|
Składniki:
• 1 kg ziemniaków
• 2 kg mąki
• 100 g świeżych drożdży
• 2 łyżki cukru
• 1 łyżka soli
• 1 – 1,5 litra wody
|
|
Przygotowanie:
1. Drożdże wkruszyć do miseczki, wlać odrobinę ciepłej wody, dodać cukier i wymieszać, żeby drożdże i cukier się rozpuściły.
2. Ziemniaki ugotować i gorące obrać. Przecisnąć przez praskę.
3. Mąkę wsypać do dużej miski, na wierzch wyłożyć puree z ziemniaków, dodać drożdże, ciepłą wodę i sól.
4. Zagnieść ciasto. Ciasto należy wyrabiać tak długo, aż powstanie, jednolita, gładka i miękka masa.
5. Miskę przykryć i odstawić na 1 h, aby ciasto wyrosło.
6. Ciasto wyłożyć na stolnicę i uformować okrągły bochenek.
7. Chleb umieścić na dużej blasze posypanej mąką. Piec około 1 h w temperaturze 220oC.
|

Ciabatta
Ojczyzną ciabatty są wprawdzie północne Włochy, ale jest to z całą pewnością najbardziej ulubione pieczywo w całej Skandynawii. Zarówno skórka, jak i miąższ ciabatty są miękkie. Wystarczy jednak ciabattę podgrzać, by stała się fantastycznie chrupiąca. Cienka skórka i wilgotny, lekki miąższ wyśmienicie smakują z oliwą i pomidorem. Ciabatta zachowuje świeżość tylko przez jeden dzień, ale nie należy się tym przejmować – jest tak pyszna, że zniknie ze stołu zanim się obejrzycie.
|
|
|
Składniki:
• 375 g ostrej mąki
• 100 g mąki pełnoziarnistej
• 100 g mąki na ciabattę
• 25 g świeżych drożdży
• 500 ml ciepłej wody
• 1 łyżeczka soli
• 3 łyżki oliwy z oliwek
• czarne oliwki (według życzenia)
|
|
Przygotowanie:
1. Drożdże rozpuścić w wodzie.
2. Mąkę wsypać do większej miski, dodać sól i oliwę z oliwek oraz rozpuszczone drożdże.
3. Jeśli zdecydujemy się dodać oliwki, należy usunąć z nich pestki, posiekać i dodać do mąki.
4. Zagnieść gładkie ciasto i zostawić na 3 h, aby wyrosło.
5. Wyrośnięte ciasto ponownie zagnieść i uformować podłużną ciabattę. Pozostawić na 45 minut, aby ciasto jeszcze wyrosło.
6. Nagrzać piekarnik do 225o C.
7. Ciabattę oprószyć mąką, ułożyć na blasze i piec 20 – 25 minut w piekarniku, na dolnym poziomie.
|

Domowy chleb chłopski
W Słowenii przy okazji różnych świąt chleb pełnił w znacznej mierze funkcję obrzędową. Jako symbol świętości i dobrobytu pojawiał się na chłopskich stołach nakrytych białym obrusem. Domowy chleb chłopski pieczono niegdyś z mąki żytniej. Jego skórka była zapieczona na ciemnobrązowy kolor, a miąższ był wilgotny i gęsty. Do przygotowania domowego chleba używa się zakwasu lub domowych drożdży, które są w gruncie rzeczy wysuszonym kawałkiem ciasta chlebowego, przechowanym od poprzedniego pieczenia. Gospodynie przygotowywały ciasto na chleb w tzw. "nečkach" - specjalnym drewnianym korycie. Później chleb wyrastał w plecionym koszyku, a pieczono go w rozgrzanym piecu chlebowym.
|
|
|
Składniki:
• 400 g mąki żytniej
• 500 g ciemnej mąki pszennej
• 100 g mąki kukurydzianej
• 70 g świeżych drożdży
• 5 g cukru
• utarte ziarna anyżu i kolendry
• 10 g soli
• 400 ml ciepłej wody
• domowe drożdże (zakwas, patrz objaśnienie wyżej)
|
|
Przygotowanie:
1. Wieczorem w dniu poprzedzającym pieczenie przygotować zakwas z domowych drożdży: naczynie z przesianą mąką postawić w cieple, na środku kopczyka zrobić dołek i wlać do niego ciepłą wodę oraz dodać namoczone domowe drożdże wymieszane z ¼ mąki i zarobione na gęste ciasto. Przykryć i pozostawić na całą noc do wyrośnięcia.
2. Następnego dnia dodać odpowiednią ilość ciepłej wody, sól i wyrabiać, aż uzyskamy gładkie i sprężyste ciasto.
3. Przykryć i pozostawić na 2 - 2,5 godziny, aby ciasto wyrosło.
4. Z gotowego ciasta uformować okrągły bochenek. Kosz wyłożyć ściereczką kuchenną, posypać ją mąką i umieścić na niej bochenek. Ponownie przykryć i pozostawić ciasto, aby wyrastało jeszcze przez około 1h.
5. Wyrośnięte ciasto przełożyć na blachę, posypać mąką, trzykrotnie posmarować letnią wodą, aby chleb podczas pieczenia nie popękał.
6. Domowy chleb najlepiej upiec w odpowiednio nagrzanym piecu chlebowym. Piekarnik należy nagrzać do temperatury 220oC i w zależności od wielkości piec chleb około 1,5 h lub dłużej.
7. Upieczony bochenek przełożyć do góry dnem, włożyć do kosza i zostawić, aby ostygł.
|

Pełnoziarnisty chleb wiejski
Chociaż Brytyjczycy uwielbiają chleb, większość z nich woli raczej udać się po chleb do sklepu niż piec go w domu. Dlatego też w Wielkiej Brytanii sprzedaje się codziennie 12 milionów bochenków chleba. Najbardziej popularny jest chleb biały, ale pełnoziarnisty niewiele mu ustępuje. Zataczająca ostatnio coraz szersze kręgi moda na zdrowy styl życia sprawia, że pieczenie chleba w domu zyskuje coraz więcej zwolenników. Tradycyjny chleb pełnoziarnisty jest nie tylko bardzo smaczny, ale nade wszystko łatwy do przygotowania.
|
|
|
Składniki:
• 500 g pełnoziarnistej mąki z uprawy ekologicznej
• 1 łyżeczka suszonych drożdży
• 1 łyżeczka drobno zmielonej soli
• 1 łyżka oliwy extra vergine
• łyżeczka płynnego miodu
• 350 ml letniej wody
|
|
Przygotowanie:
1. Wszystkie składniki połączyć w misce i wymieszać.
2. Zarobić gładkie, sprężyste ciasto i uformować kulę.
3. Ciasto przykryć i odstawić w misce do wyrośnięcia na około 45 minut. Po wyrośnięciu ciasto powinno mieć miękką konsystencję.
4. Nagrzać piekarnik do 200 °C.
5. Ciasto włożyć do odpowiedniej, podłużnej formy i piec 35 - 40 minut.
|
Palianytsia
Charakterystyczne, niewyrośnięte ukraińskie chlebki, przygotowywane z kwaśnego mleka i określane nazwą palianytsia, z dawien dawna symbolizują szczęście i pomyślność. Chlebki o kształcie okrągłym oznaczają również gościnność gospodarzy.
|
|
|
Składniki:
• 600 g mąki pszennej
• 500 ml kwaśnego mleka lub kefiru
• 1 łyżka cukru
• 1 łyżka soli
• 1 łyżeczka sody oczyszczonej
• 1 - 2 łyżeczki octu
• 1 łyżka maku, sezamu lub kminku do posypania
|
|
Przygotowanie:
1. Kwaśne mleko lub kefir wlać do miski. Dodać cukier, sól i sodę oczyszczoną rozpuszczoną wcześniej w occie.
2. Dodawać stopniowo mąkę i zagnieść składniki na gładkie ciasto.
3. Ciasto wyłożyć na stolnicę posypaną mąką i rozwałkować na grubość 8 - 10 mm. W zależności od smaku ciasto można posypać makiem, sezamem lub kminkiem.
4. Pokroić ciasto na kawałki o różnych kształtach.
5. Przygotowane w ten sposób kawałki ciasta ułożyć na natłuszczonej blasze i piec w piekarniku nagrzanym do 230°C przez około 10 - 15 minut. Upieczone chlebki powinny mieć złocisto-brązową barwę.
6. Upieczone chlebki włożyć do miski i przykryć ściereczką.
7. Palianytsia najlepiej smakuje z mlekiem lub herbatą.
|

Uzbeckie lepioszki “patir”
W Uzbekistanie najbardziej popularnym gatunkiem chleba są również lepioszki, z tą różnicą, że tutaj wciąż jeszcze wypieka się je w ogromnych kotłach zwanych 'tandir'. Najpierw w kotle rozpala się ogień, a gdy kocioł się nagrzeje, do jego ścian przylepia się lepioszki tudzież inne smakołyki z ciasta i w ten sposób powoli się je piecze. Lepioszki można rozpoznać po charakterystycznym kształcie: są cieńsze pośrodku i grubsze przy obwodzie. Wzdłuż zewnętrznej krawędzi biegną wycięte przy pomocy widelca wzory. Cieńszy środek uzyskuje się spłaszczając ciasto przy pomocy szklanki. Średnica lepioszek wynosi około 30 cm.
|
|
|
Składniki:
• 1 kg mąki
• 250 ml mleka
• 40-50 g świeżych drożdży
• 2 łyżeczki soli
• 300 ml oleju roślinnego (zamiast używanego tradycyjnie smalcu owczego)
|
|
Przygotowanie:
1. Drożdże wkruszyć do mleka i mieszać, aż się rozpuszczą.
2. Mąkę i sól wymieszać w misce. Na środku wykonać wgłębienie i wlać do niego rozpuszczone w mleku drożdże. Dodać również olej.
3. Zarobić ciasto i ugniatać tak długo, aż stanie się gładkie i sprężyste.
4. Ciasto przeznaczone do pieczenia w tandirach rozdziela się na niewielkie placki o wadze 300-500 g. Piekąc lepioszki patir w piekarniku należy przygotować nieco mniejsze i cieńsze placki, o wadze około 100 g. Nie należy jednak zapominać o tradycyjnym kształcie: lepioszki powinny być okrągłe, cieńsze pośrodku i grubsze przy obwodzie.
5. Przed pieczeniem lepioszki powinny wyrastać przez 15 minut.
6. Lepioszki pieczemy 20 minut w nagrzanym piekarniku, w temperaturze 180 °C.
|
|
|